Przez pięć dni oczy literackiej Polski będą zwrócone na Gorlice
W październiku w Gorlicach łatwo spotkać pisarza przy kawie, reportera spacerującego po rynku albo czytelników dyskutujących o książkach długo po zakończeniu spotkania autorskiego. Od 14 do 18 października miasto po raz dwunasty stanie się gospodarzem Festiwalu im. Zygmunta Haupta. To wydarzenie, które przez lata wypracowało sobie pozycję jednej z najważniejszych imprez literackich w kraju.
Od ponad dekady do Gorlic przyjeżdżają autorzy, znani z największych festiwali literackich w Warszawie, Krakowie czy Gdyni. Laureaci nagród, reporterzy, poeci i debiutanci spotykają się tutaj z publicznością w bardzo kameralnej atmosferze. To właśnie ta bliskość autorów i czytelników sprawia, że Festiwal im. Zygmunta Haupta od lat należy do najbardziej cenionych wydarzeń literackich w Polsce.
Od pomysłu Andrzeja Stasiuka do 12. edycji festiwalu
Pierwsza edycja Festiwalu im. Zygmunta Haupta odbyła się w 2015 roku. Za jego powstaniem stał Andrzej Stasiuk, który do dziś pełni funkcję dyrektora artystycznego. Od samego początku organizatorzy nie chcieli tworzyć kolejnego festiwalu opartego wyłącznie na premierach książek i spotkaniach promocyjnych. W programie znalazło się miejsce na rozmowy o historii, kulturze, pamięci i tożsamości Europy Środkowej. Przez jedenaście kolejnych edycji przez Gorlice przewinęły się dziesiątki znanych pisarzy, reporterów i poetów. Dziś Festiwal Haupta jest jednym z tych wydarzeń, które na stałe wpisały się w kalendarz polskiego życia literackiego.
Kim był Zygmunt Haupt – patron gorlickiego festiwalu?
Zygmunt Haupt był pisarzem, malarzem, architektem i dziennikarzem. Urodził się w 1907 roku na Podolu, a po wojnie wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie zmarł w 1975 roku. Choć dziś zaliczany jest do grona najciekawszych polskich prozaików XX wieku, przez wiele lat pozostawał znany głównie badaczom literatury i najbardziej zaangażowanym czytelnikom. Jednym z powodów powstania festiwalu noszącego jego imię była chęć przypomnienia jego twórczości. Do popularyzacji dorobku Haupta przyczyniły się kolejne edycje wydarzenia organizowanego w Gorlicach. Podczas spotkań i dyskusji uczestnicy mogą poznawać jego teksty i historię życia autora, którego losy prowadziły od przedwojennej Polski aż do Stanów Zjednoczonych. Dziś archiwum pisarza znajduje się w bibliotece Uniwersytetu Stanforda w Kalifornii. Przechowywane są tam rękopisy, dokumenty oraz korespondencja z wybitnymi postaciami polskiej kultury.
Festiwal mocno związany z historią regionu
Festiwal Haupta nieprzypadkowo odbywa się w Gorlicach. Mieście położonym na pograniczu kultur, w sąsiedztwie Beskidu Niskiego, którego historia przez wieki była tworzona przez różne narodowości i tradycje. W programie obok spotkań autorskich pojawiają się rozmowy o historii, pamięci i kulturze Europy Środkowej. Do Gorlic przyjeżdżają wtedy też historycy, badacze i ludzie kultury. Uczestnicy i goście podkreślają, że festiwal ma kameralny charakter. Spotkania nie kończą się wraz z ostatnim pytaniem z sali. Często przenoszą się do kuluarów czy bibliotecznych korytarzy. Jest to czas na rozmowę, wymianę opinii i spotkanie autorów z czytelnikami poza sceną.
Gdzie i kiedy odbędzie się Festiwal im. Zygmunta Haupta 2026?
Od 14 do 18 października festiwalowe życie będzie koncentrować się w dwóch miejscach – Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Stanisława Gabryela oraz Gorlickim Centrum Kultury.
Za organizację odpowiadają Miejska Biblioteka Publiczna im. Stanisława Gabryela w Gorlicach, Akademickie Biuro Kultury i Sztuki Alma Art, Wydawnictwo Czarne, Miasto Gorlice oraz Gorlickie Centrum Kultury.
Szczegółowy program 12. Festiwalu im. Zygmunta Haupta, sylwetki gości oraz bieżące informacje dotyczące wydarzenia dostępne są na oficjalnej stronie festiwalu: festiwalhaupta.pl
Fot. materiały organizatora Festiwalu im. Zygmunta Haupta. Autorem plakatu 12. edycji wydarzenia jest Bartłomiej Kiełtyka.
